आंध्र प्रदेशात कॉफी पिकावर घातक कीटकाचा हल्ला; १४० एकर शेती बाधित, शेतकरी चिंतेत

आंध्र प्रदेश | ११ सप्टेंबर २०२५ : आंध्र प्रदेशातील Alluri Sitarama Raju (ASR) जिल्ह्यात कॉफी शेतकऱ्यांवर मोठं संकट कोसळलं आहे. गेल्या काही दिवसांत कॉफी पिकांवर कॉफी बेरी बॉर (Coffee Berry Borer) या घातक कीटकाचा प्रादुर्भाव वाढत असून, आतापर्यंत सुमारे १४० एकर कॉफी शेती बाधित झाल्याची माहिती कृषी विभागाने दिली आहे.

काय आहे कॉफी बेरी बॉर?

कॉफी बेरी बॉर हा अत्यंत लहानसा काळपट रंगाचा कीटक आहे. मात्र, त्याचा परिणाम फार मोठा असतो. हा कीटक कॉफीच्या फळाच्या आत घुसतो आणि बीया आतून खातो. त्यामुळे फळं खराब होतात, सडतात आणि त्यातून बीया वापरण्यायोग्य राहत नाहीत. जगभरातील कॉफी उत्पादनात हा कीटक सर्वात मोठा धोका मानला जातो.

आंतरराष्ट्रीय पातळीवर या कीटकामुळे दरवर्षी कोट्यवधी डॉलर्सचं नुकसान होतं. कोलंबिया, ब्राझील, इथियोपिया यांसारख्या प्रमुख कॉफी उत्पादक देशांना याचा मोठा फटका बसलेला आहे. आता त्याच संकटाने भारतातील कॉफी शेतकऱ्यांनाही धक्का दिला आहे.

प्रशासनाची तातडीची उपाययोजना

कीटकाचा प्रादुर्भाव वाढू नये म्हणून जिल्हा प्रशासन आणि कृषी विभागाने तातडीने कारवाई सुरु केली आहे.

• शेतकऱ्यांना १०,००० फनेल ट्रॅप्स वाटण्यात आले आहेत. हे ट्रॅप्स कीटकांना आकर्षित करून पकडतात.
• बाधित कॉफी फळं गोळा करून उकळत्या पाण्यात स्टीरिलाइज केली जात आहेत.
• नंतर ही फळं खोल खड्ड्यात दफन केली जात आहेत, जेणेकरून कीटकांचा प्रसार थांबेल.
• कृषी तज्ज्ञांकडून शेतकऱ्यांना विशेष मार्गदर्शन केले जात आहे.

जिल्हा कृषी अधिकाऱ्यांनी सांगितलं की, “जर पुढील काही आठवड्यांत प्रभावी उपाययोजना केली नाही, तर हा प्रादुर्भाव शेकडो एकरांवर पसरू शकतो.”

शेतकऱ्यांची वाढती चिंता

स्थानिक शेतकऱ्यांचे म्हणणे आहे की, हा प्रादुर्भाव थांबला नाही तर त्यांचं संपूर्ण पीक धोक्यात येईल.
एका शेतकऱ्याने सांगितलं – “आमच्या कुटुंबाचा मुख्य उदरनिर्वाह कॉफी शेतीवर आहे. हा कीटक थांबला नाही तर आमचं लाखो रुपयांचं नुकसान होईल.”

कॉफी ही कॅश क्रॉप असल्यामुळे तिच्या विक्रीतून शेतकऱ्यांना चांगलं उत्पन्न मिळतं. मात्र, उत्पादन घटल्यास केवळ शेतकरीच नव्हे तर निर्यात व बाजारभावावरही परिणाम होऊ शकतो.

आर्थिक फटका किती मोठा?

कृषी तज्ज्ञांच्या अंदाजानुसार –

• कीटकामुळे उत्पादनात ४०% ते ७०% घट होण्याची शक्यता आहे.
• बियांना दर्जा नसल्यामुळे शेतकऱ्यांना बाजारात योग्य भाव मिळणार नाही.
• कॉफी निर्यातीमध्ये घट झाल्यास देशाच्या परकीय चलन उत्पन्नावरही परिणाम होऊ शकतो.

जागतिक कॉफी बाजारावरही परिणाम

कॉफी बेरी बॉरचा प्रादुर्भाव फक्त एका जिल्ह्यापुरता मर्यादित राहत नाही. तो हळूहळू इतर भागात पसरू शकतो. त्यामुळे भारतातील कॉफी उत्पादन कमी झाल्यास जागतिक बाजारपेठेतही दर वाढू शकतात. आधीच हवामान बदलामुळे कॉफी उत्पादन आव्हानात्मक बनलेलं असताना हा नवीन धोका गंभीर मानला जातो.

पुढे काय?

सरकारकडून सध्या उपाययोजना सुरु आहेत, मात्र शेतकऱ्यांची मागणी आहे की तातडीने आर्थिक मदत व तांत्रिक सहाय्य उपलब्ध करून दिलं जावं. शेतकरी संघटनांनीही प्रशासनाशी चर्चा केली असून, या संकटावर दीर्घकालीन उपाय शोधण्याची गरज अधोरेखित केली आहे.

कॉफी बेरी बॉर या छोट्याशा कीटकाने शेतकऱ्यांचे डोकेदुखीचं कारण बनवलं आहे. १४० एकर शेती बाधित झाल्यानंतर आता प्रशासन अलर्ट मोडवर आहे. पुढील काही आठवडे हे कीटकाचा प्रादुर्भाव थांबवण्यासाठी निर्णायक ठरणार आहेत. शेतकरी मात्र चिंतेत आहेत – “आमच्या पिकांचं काय होणार?”